Phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026

Sáng 12.10, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL tổ chức Lễ phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026. Tham dự và chủ trì buổi lễ có Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng.

Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng và Tổng Biên tập Báo Văn Hoá, Trưởng Ban Tổ chức chương trình "Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026 Nguyễn Anh Vũ.

Tham dự sự kiện có ông Lâm Tùng, Phó Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; thành viên Ban Tổ chức; các chuyên gia, nghệ sĩ, đại sứ đồng hành, đại diện thế hệ trẻ cùng các cơ quan thông tấn, báo chí. Lễ phát động đồng thời được kết nối trực tuyến tới 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Chương trình được triển khai trên cơ sở thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Ngày 2.10.2026, Bộ VHTTDL đã ban hành Quyết định số 2625/QĐ-BVHTTDL về việc ban hành Kế hoạch tổ chức chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026.
Thông qua chương trình, Ban tổ chức mong muốn khơi dậy năng lực sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng, khuyến khích người dân ghi lại và chia sẻ những giai điệu, âm thanh bắt nguồn từ đời sống thường nhật, phản ánh sự đa dạng văn hóa giữa các vùng miền, dân tộc và thế hệ. Từ những thanh âm gần gũi ấy, chương trình hướng tới hình thành nguồn tư liệu âm nhạc phong phú, góp phần lưu giữ ký ức, nhận diện bản sắc và làm giàu đời sống văn hóa Việt Nam.
Việc từng bước xây dựng Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam cũng được xác định là một trong những định hướng quan trọng của chương trình, nhằm tập hợp, lưu giữ và phát huy giá trị các nguồn tư liệu âm thanh, mở ra thêm nguồn chất liệu sáng tạo cho các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và phát triển công nghiệp văn hóa trong thời gian tới.
Những thanh âm bình dị kể câu chuyện Việt Nam
Trong đời sống của mỗi người luôn có những thanh âm gắn với ký ức, quê hương và cộng đồng. Đó có thể là tiếng rao trên phố, tiếng nhạc trong lễ hội, tiếng nhạc cụ dân tộc, lời ru, tiếng hát, âm thanh lao động hay một giai điệu gắn với vùng đất, con người cụ thể.

Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng

phát biểu tại lễ phát động chương trình.

Những thanh âm tưởng chừng bình dị ấy lưu giữ ký ức cá nhân, phản ánh đời sống cộng đồng và góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của mỗi vùng miền.
Từ cách tiếp cận này, chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” đặt ra câu hỏi trung tâm: “Nếu Việt Nam có một âm thanh trong bạn, âm thanh ấy là gì?”.
Câu hỏi là lời mời gọi mỗi người nhận diện, ghi lại, sáng tạo và chia sẻ những thanh âm mang dấu ấn cá nhân, cộng đồng và bản sắc Việt Nam, để cùng góp phần tạo nên một bức tranh âm nhạc đa dạng, giàu sức sống.
Thông điệp của chương trình là: “Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”. Ở đó, âm nhạc không chỉ là lĩnh vực sáng tạo của nghệ sĩ chuyên nghiệp mà còn là không gian để mỗi người tham gia bằng trải nghiệm, ký ức và khả năng sáng tạo của mình.
Theo đó, chương trình được tổ chức nhằm khơi dậy năng lực sáng tạo âm nhạc trong cộng đồng; phát hiện và giới thiệu những giai điệu, âm thanh, tác phẩm và câu chuyện âm nhạc xuất phát từ đời sống thực tế; phản ánh sự đa dạng về vùng miền, dân tộc và thế hệ; đồng thời góp phần quảng bá các giá trị âm nhạc Việt Nam đến đông đảo công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Không dừng lại ở việc khuyến khích cộng đồng tham gia sáng tạo và chia sẻ âm nhạc, chương trình còn đặt mục tiêu hình thành nguồn dữ liệu ban đầu về giai điệu, âm thanh và tác phẩm âm nhạc phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa.
Cùng với đó, chương trình hướng tới kết nối cộng đồng sáng tạo, nghệ sĩ, nhạc sĩ, chuyên gia, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, nền tảng công nghệ và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Toàn cảnh lễ phát động.

Thông qua quá trình tiếp nhận, định danh, tuyển chọn và giới thiệu các sản phẩm, chương trình từng bước hình thành Ngân hàng giai điệu Việt Nam và Bản đồ âm nhạc Việt Nam, tạo nguồn tài nguyên phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, sáng tạo và phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Phát biểu tại lễ phát động, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, thanh âm là sự sáng tạo kỳ diệu của thiên nhiên và con người, là sự giao cảm đặc biệt giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên và với cuộc sống.
"Trong bài thơ "Cảnh khuya", Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”. Từ tiếng suối trong trẻo đến lời ru thân thuộc, từ tiếng trống vọng về từ nghìn xưa đến nhịp đập của những trái tim hôm nay, thanh âm của thiên nhiên và con người đã bồi đắp, nuôi dưỡng tâm hồn Việt Nam. Biết lắng nghe quê hương cũng là một cách học yêu đất nước; biết sáng tạo là cách gửi gắm tình yêu ấy đến các thế hệ mai sau" - Thứ trưởng khẳng định.
Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhắc lại lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quần chúng còn là người sáng tạo nữa”. Người trân trọng những sáng tạo của quần chúng, coi đó là những “hòn ngọc quý”. Mỗi người dân, với những trải nghiệm, cảm xúc và tình yêu của riêng mình, đều có thể gửi gắm vào một giai điệu, một câu hát, góp phần làm giàu đời sống âm nhạc dân tộc.
Để khơi dậy sức sáng tạo ấy trong toàn dân, Bộ VHTTDL phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống” năm 2026, với mong muốn mỗi người đều có thể tham gia sáng tạo, lưu giữ và lan tỏa những thanh âm của cuộc sống.
Thứ trưởng kêu gọi mỗi người hãy bắt đầu từ những việc làm giản dị ngay hôm nay: học thêm một điều mới về âm nhạc, ghi lại một thanh âm của quê hương, chia sẻ một câu hát hoặc thử sáng tạo một giai điệu của riêng mình.

Quang cảnh lễ phát động.

Người có kiến thức âm nhạc hãy hướng dẫn người mới học; các nghệ sĩ, thầy cô giáo, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông cùng chung tay phổ cập kiến thức âm nhạc, tạo điều kiện để mọi người có cơ hội tiếp cận, thực hành và tự sáng tạo những tác phẩm của riêng mình. Mỗi gia đình, mỗi nhà trường cũng cần trở thành nơi nuôi dưỡng tình yêu âm nhạc, để những tiếng hát từ cuộc sống được cất lên và lan tỏa.
“Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại. Trong ngôn ngữ chung ấy, Việt Nam cần có tiếng nói của riêng mình. Người Việt hãy tự kể câu chuyện của mình bằng âm thanh, tự nuôi dưỡng sức sáng tạo và làm giàu nguồn âm nhạc Việt Nam, để chúng ta tự chủ trong sáng tạo, đồng thời tự tin hòa nhập cùng thế giới”, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, nếu những thanh âm từ nghìn xưa đã vượt qua thời gian để đến với hôm nay, thì thế hệ hôm nay cũng có trách nhiệm lưu giữ và gửi những thanh âm của cuộc sống đương đại đến mai sau. Mỗi người đóng góp một thanh âm, triệu người cùng viết tiếp giai điệu của Tổ quốc, để các thế hệ tương lai có thể lắng nghe tình yêu, khát vọng và nhịp sống của Việt Nam hôm nay.
Ba cấu phần mở rộng không gian sáng tạo
Chương trình "Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống" năm 2026 gồm ba cấu phần được triển khai đồng bộ trên nền tảng số chính thức.
Trong đó, Đố vui Thanh âm Việt Nam là cuộc thi trắc nghiệm trực tuyến, cung cấp kiến thức về giai điệu, ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản âm nhạc và đời sống âm nhạc Việt Nam.
Với Cảm nhận Thanh âm Việt Nam, người tham gia gửi các video ngắn thể hiện cảm nhận, câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn về một giai điệu, bài hát, làn điệu hay đời sống âm nhạc Việt Nam.
Những chia sẻ này mở ra không gian để mỗi người kể câu chuyện của mình thông qua trải nghiệm âm nhạc, từ đó góp phần phản ánh sự đa dạng trong cách cảm nhận và gìn giữ các giá trị văn hóa.
Trong khi đó, Sáng tạo Thanh âm Việt Nam tiếp nhận các sản phẩm sử dụng âm nhạc, giai điệu, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam làm chất liệu sáng tạo.
Người tham gia được khuyến khích sáng tác, phối khí, thu âm, hát, chơi nhạc cụ, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với hình ảnh, video, hoạt họa, đồ họa và các hình thức nghệ thuật số khác.
Những sản phẩm đáp ứng yêu cầu có cơ hội được giới thiệu trên nền tảng chính thức và từng bước bổ sung vào Ngân hàng Thanh âm Việt Nam, gắn với thông tin định danh tác giả, quyền tác giả, quyền liên quan và điều kiện khai thác.
Ba cấu phần có cách thức tham gia khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu đưa âm nhạc trở thành không gian sáng tạo mở, nơi kiến thức, cảm nhận và khả năng thể hiện của mỗi cá nhân có thể được kết nối với đời sống âm nhạc cộng đồng.
Chương trình dành cho công dân Việt Nam ở trong nước và nước ngoài, người nước ngoài yêu mến văn hóa, âm nhạc Việt Nam, không giới hạn độ tuổi và nghề nghiệp.
Tinh thần của "Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống" còn được thể hiện qua ý nghĩa biểu tượng của logo chương trình.
Hình ảnh âm thanh Việt Nam được gợi mở từ những thanh âm nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ người Việt.

Các đại biểu tham dự lễ phát động.

Thanh âm ấy bắt đầu từ tiếng ru của mẹ, nhịp võng đưa trong những trưa hè, tiếng sáo trên đồng, tiếng đàn giữa sân đình, tiếng trống hội trong ngày hội làng; đến tiếng sóng ngoài khơi, tiếng gió qua đại ngàn và nhịp sống của những vùng đất, cộng đồng dân tộc khác nhau.
Qua thời gian, những thanh âm ấy kết nối thành dòng chảy văn hóa mang tên Việt Nam.
Dải lụa đỏ trong logo tượng trưng cho dòng chảy đó. Với hình dáng mềm mại, uyển chuyển, không bị giới hạn bởi khuôn mẫu, dải lụa mang dáng hình của một làn sóng âm thanh đang chuyển động. Có lúc vút lên như tiếng reo vui của ngày hội, có lúc lắng xuống như một lời ru, rồi lại tiếp tục ngân vang, nối quá khứ với hiện tại.
Và trên dòng chảy ấy là Ngôi sao vàng tươi dẫn lối, là khát vọng thôi thúc mỗi người dân đưa Việt Nam vươn mình mạnh mẽ, là hình ảnh của một Việt Nam thống nhất trong sự phong phú của những sắc màu văn hóa.
Thông điệp từ biểu tượng cũng là tinh thần xuyên suốt chương trình: không tìm kiếm một âm thanh duy nhất đại diện cho đất nước, mà hướng tới khám phá những thanh âm làm nên đất nước.
Chương trình bắt đầu từ Lễ phát động ngày 12.10.2026 và kéo dài đến hết ngày 30.11.2026. Công tác chấm chung khảo được thực hiện sau ngày 30.11.2026; lễ công bố kết quả và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 12.2026.
Người quan tâm có thể tham gia chương trình tại website chính thức thanham.vn. Các mốc cụ thể của từng cuộc thi, tuần thi, thời gian bình chọn, khóa dữ liệu, xác thực kết quả và trao giải sẽ được Ban Tổ chức công bố trên website thanham.vn, Báo Văn Hóa điện tử (baovanhoa.vn), các kênh truyền thông mạng xã hội chính thức của Ban Tổ chức và Báo Văn Hóa.
Từ những thanh âm đời thường đến các sản phẩm sáng tạo trên nền tảng số, "Thanh âm Việt Nam. Giai điệu cuộc sống" mở ra cơ hội để mỗi cá nhân góp tiếng nói vào bức tranh âm nhạc chung. Qua đó, những giá trị âm nhạc gắn với ký ức, cộng đồng và bản sắc văn hóa Việt Nam có thêm không gian được ghi nhận, chia sẻ và lan tỏa./.

Theo Báo Văn hóa