Hội thảo khoa học quốc tế làm sáng rõ tầm vóc và giá trị thời đại của danh nhân Lý Công Uẩn - Anh hùng dân tộc

Hội thảo do UBND Thành phố Bắc Ninh và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh phối hợp với Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức. Đây là hoạt động khoa học quan trọng trong quá trình nghiên cứu, nhận diện đầy đủ hơn cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và di sản của Lý Công Uẩn, đồng thời xác định những giá trị có khả năng đóng góp cho đối thoại văn hóa trong khu vực và trên thế giới.

Toàn cảnh hội thảo.

Tham dự hội thảo, về phía thành phố Bắc Ninh có TS Mai Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Bắc Ninh; đồng chí Bùi Thị Thu Thủy, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh; TS Nguyễn Văn Đáp, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh; đồng chí Đỗ Tuấn Sơn, Bí thư Đảng ủy phường Từ Sơn. Về phía Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam có PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng; PGS.TS Phạm Lan Oanh và TS Hoàng Thị Bình, Phó Viện trưởng.

Tham dự hội thảo có TS. Mai Sơn - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Bắc Ninh, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường ĐHKHXHNV, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đồng chí Bùi Thị Thu Thủy - Thành ủy viên, Giám đốc Sở VHTTDL Bắc Ninh

Tham dự hội thảo có PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Vicast, Ông Lee Hoon - Chủ tịch Hội đồng Họ Lý Hoa Sơn (Hàn Quốc), đồng chí Đỗ Tuấn Sơn - Bí thư Đảng ủy phường Từ Sơn.

Các đại biểu tham dự Hội thảo còn có ông Lee Hoon, Chủ tịch Hội đồng họ Lý Hoa Sơn tại Hàn Quốc; GS.TS Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Phó chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, GS. TS Lê Hồng Lý - Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam; cùng các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý văn hóa trong nước và quốc tế, cùng các đại biểu đến từ nhiều địa phương gắn với cuộc đời và sự nghiệp của Lý Công Uẩn như Bắc Ninh, Hà Nội, Ninh Bình…

Sau thời gian làm việc nghiêm túc, Hội thảo đã thu được những nhiều kết quả khoa học chất lượng: 

Xác lập những giá trị vượt ra ngoài phạm vi quốc gia

Phát biểu chào mừng và khai mạc, TS Mai Sơn khẳng định hội thảo không chỉ là diễn đàn khoa học nhìn lại một nhân vật lịch sử cách đây hơn 1000 năm, mà còn là bước đi nhằm giải mã một di sản lịch sử - văn hóa, xác lập những giá trị có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi quốc gia và xây dựng cơ sở khoa học để Việt Nam giới thiệu với cộng đồng quốc tế về Lý Công Uẩn cùng những di sản tư tưởng, văn hóa mà ông để lại.

TS. Mai Sơn - Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Bắc Ninh phát biểu chào mừng và khai mạc Hội thảo.

Theo TS Mai Sơn, năm 1010 đánh dấu quyết định dời đô từ Hoa Lư về thành Đại La của Lý Công Uẩn; năm 2028, tròn 1.000 năm ngày ông qua đời, là dịp để tiếp tục đặt câu hỏi về sức sống của di sản Lý Công Uẩn trong xã hội đương đại và khả năng trở thành một phần ký ức chung của nhân loại. Tầm vóc của một nhân vật lịch sử cần được chứng minh bằng những giá trị mà nhân vật đó tạo ra, sự tiếp nhận và trao truyền qua các thế hệ, cũng như khả năng đóng góp cho đối thoại giữa các quốc gia và các nền văn minh.

Làm rõ tầm vóc lịch sử và văn hóa của danh nhân Lý Công Uẩn

Theo báo cáo đề dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Lý Công Uẩn - Lý Thái Tổ sinh ra và trưởng thành tại châu Cổ Pháp, vùng đất gắn với truyền thống văn hóa Kinh Bắc và ảnh hưởng sâu sắc của Phật giáo. Hoa Lư, kinh đô của nhà Tiền Lê, là nơi ông tham gia triều chính và được tôn lập làm Hoàng đế. Thành Đại La là nơi ông lựa chọn định đô, đổi tên thành Thăng Long và tổ chức xây dựng từ năm 1010. Sự nghiệp của Lý Công Uẩn vì thế gắn với ba không gian lịch sử quan trọng: Cổ Pháp - Hoa Lư - Thăng Long, đồng thời đánh dấu bước chuyển lớn trong quá trình củng cố nhà nước Đại Việt đầu thế kỷ XI.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAST trình bày Báo cáo đề dẫn Hội thảo.

Hội thảo đã tập trung làm rõ bốn vấn đề. Thứ nhất, Lý Công Uẩn là người kiến tạo bước chuyển có ý nghĩa lịch sử của quốc gia Đại Việt. Thứ hai, tư tưởng quản trị nhân văn là giá trị nổi bật trong di sản của ông. Thứ ba, di sản Lý Công Uẩn được hình thành, kết nối và trao truyền trong không gian liên vùng. Thứ tư, giá trị của Lý Công Uẩn cần được đặt trong đối thoại khu vực và quốc tế để nhận diện đầy đủ hơn ý nghĩa lịch sử cũng như sức sống đương đại.

Di sản Lý Công Uẩn gợi mở nhiều giá trị đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hiện nay, gồm tư tưởng lấy dân làm gốc, chăm lo đời sống nhân dân; tinh thần khoan dung, nhân văn trong quản trị quốc gia và xây dựng pháp luật; sự coi trọng giáo dục, phát hiện và sử dụng người có tài, có đức; cùng tầm nhìn kiến tạo những điều kiện phát triển lâu dài. Việc nghiên cứu Lý Công Uẩn không chỉ nhằm nhận diện tầm vóc của một nhân vật lịch sử, mà còn góp phần làm rõ khả năng tiếp nối các giá trị do ông để lại trong xã hội đương đại.

Đoàn Chủ tọa hội thảo gồm có GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAST; TS. Mai Sơn - Phó Chủ tịch thường trực UBND TP. Bắc Ninh; Bà Bùi Thị Thu Thủy - Giám đốc Sở VHTTDL Bắc Ninh; TS Nguyễn Văn Đáp - Phó Giám đốc Sở VHTTDL Bắc Ninh.

Ban tổ chức hội thảo đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo các nhà khoa học trong nước và quốc tế. Đã có tổng cộng 65 tham luận được duyệt đưa vào Kỷ yếu của Hội thảo, thuộc các lĩnh vực nghiên cứu liên ngành: Sử học, Hán Nôm, Văn hóa học, Quản lý văn hóa, Tôn giáo học, Giáo dục học… tập trung vào 3 chủ đề chính:

- Chủ đề 1 (23 tham luận): Không gian Kinh Bắc - Hoa Lư - Thăng Long, môi trường văn hóa, ảnh hưởng Phật giáo, quá trình lên ngôi, giá trị Chiếu dời đô và vai trò kiến tạo quốc gia của Lý Công Uẩn;

-Chủ đề 2 (16 tham luận): Phân tích tư tưởng quản trị nhân văn, các chính sách an dân, trọng dụng nhân tài, ngoại giao hòa hiếu và nghiên cứu so sánh trong khu vực;

- Chủ đề 3 (26 tham luận): Thảo luận về vấn đề bảo tồn, phát huy di sản liên vùng, giáo dục di sản, du lịch văn hóa, chuyển đổi số và phát triển sáng tạo trong bối cảnh đương đại.  

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo đại biểu các tỉnh thành Hà Nội, Bắc Ninh, Ninh Bình.

Hội thảo cũng ghi nhận nhiều trao đổi của GS.TS Andrew Hardy, Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp; TS Nguyễn Quang Hà, Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội; GS.TS Từ Thị Loan, Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hóa Thăng Long; PGS.TS Phạm Lan Oanh, Phó Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam; GS.TS.NGND Nguyễn Quang Ngọc, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, cùng nhiều chuyên gia, nhà quản lý và đại diện địa phương. Các ý kiến góp phần bổ sung luận chứng, mở rộng cách tiếp cận và xác định những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu.

GS.TS. Andrew Hardy, Viện Viễn đông bác cổ Pháp (EFEO) tham luận tại hội thảo.
PGS.TS Phạm Lan Oanh tham luận tại hội thảo.

Ông Lee Hoon, Chủ tịch Hội dòng họ Lý Hoa Sơn, Hàn Quốc tham luận tại hội thảo.

GS.TS Lê Hồng Lý, Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

GS.TS Từ Thị Loan, Viện trưởng Viện Nghiên cứu văn hóa Thăng Long phát biểu tại hội thảo.

TS Phạm Thị Lan Anh, Sở VHTTDL Hà Nội phát biểu tại hội thảo.

Kết quả hội thảo đã góp phần củng cố hệ thống luận cứ khoa học cho hồ sơ trình UNESCO, đồng thời đề xuất những nhiệm vụ khả thi về bảo tồn và phát huy di sản. Các tham luận có giá trị sẽ tiếp tục được biên tập, dịch thuật và công bố; các kiến nghị sẽ được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, tiến độ và sản phẩm. Đây là cơ sở để tiếp tục nhận diện sâu sắc hơn tầm vóc lịch sử, tư tưởng quản trị nhân văn và giá trị thời đại của danh nhân Lý Công Uẩn, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan nghiên cứu, cơ quan quản lý và địa phương trong bảo tồn, phát huy hệ thống di sản liên quan./.

Bài, ảnh: Anh Tuấn.