Hội thảo khoa học “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam”

Hội thảo là hoạt động khoa học thuộc nhiệm vụ thường xuyên theo chức năng năm 2026 của Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, nhằm trao đổi, đánh giá vai trò, giá trị của văn hóa ẩm thực trong phát triển du lịch, đồng thời đề xuất định hướng, giải pháp phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa ẩm thực phục vụ phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh mới.

Hội thảo có sự tham dự của PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAST; TS Hoàng Thị Bình - Phó Viện trưởng; ông Đào Duy Tuấn - Phó Vụ trưởng Vụ Khoa giáo - Văn xã, Văn phòng Chính phủ; bà Nguyễn Thị Hoa Mai - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam; đại diện Vụ Khoa học Công nghệ, Đào tạo và Môi trường, Cục Di sản văn hóa; ông Nguyễn Văn Trọng - Phó Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình. Hội thảo còn có sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học, đại diện viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp du lịch, doanh nghiệp dịch vụ ẩm thực, hiệp hội nghề nghiệp, nghệ nhân, đầu bếp và đại biểu đến từ nhiều địa phương trong cả nước.

Chủ trì hội thảo là PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng Viện VHNTTTDLVN

và ThS Hoàng Đạo Bảo Cầm - Phụ trách Ban Nghiên cứu Du lịch. 

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Hoàng Thị Bình - Phó Viện trưởng Viện VHNTTTDLVN cho biết, trong xu thế du lịch thiên về trải nghiệm văn hóa, trải nghiệm bản địa, trải nghiệm lối sống, ẩm thực ngày càng khẳng định là một trong những yếu tố tạo nên bản sắc, sự hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của điểm đến. Việt Nam có quyền tự hào về một nền văn hóa ẩm thực đa sắc, được hình thành và bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử, tạo nên một hệ sinh thái ẩm thực giàu bản sắc, có giá trị đặc biệt đối với phát triển du lịch. Trong những năm gần đây, hoạt động ẩm thực đã vươn tầm thế giới, từng bước trở thành lợi thế cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

TS. Hoàng Thị Bình - Phó Viện trưởng Viện VHNTTTDLVN phát biểu khai mạc hội thảo.

Tuy nhiên, những tiềm năng to lớn ấy vẫn chưa được khai thác tương xứng. Hoạt động phát triển du lịch ẩm thực còn thiếu tính hệ thống; sản phẩm còn phân tán; việc liên kết giữa văn hóa, du lịch, nông nghiệp, công thương và các ngành công nghiệp sáng tạo chưa thực sự hiệu quả; công tác số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa sản phẩm và quảng bá thương hiệu quốc gia về ẩm thực vẫn còn nhiều khoảng trống cần tiếp tục hoàn thiện.

Trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết về phát triển văn hóa và đổi mới sáng tạo, hội thảo “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam” được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các nhà khoa học, nhà quản lý, các cơ sở đào tạo về du lịch, ẩm thực, doanh nghiệp, nghệ nhân và cộng đồng thực hành văn hóa cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp phát huy giá trị văn hóa ẩm thực phục vụ phát triển du lịch bền vững.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Hoa Mai - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam đánh giá cao sáng kiến tổ chức Hội thảo của VICAST. Theo bà Nguyễn Thị Hoa Mai, trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang hướng tới phát triển chất lượng, bền vững và lấy văn hóa làm nền tảng, ẩm thực là một nguồn tài nguyên văn hóa đặc sắc, có khả năng tạo dựng thương hiệu điểm đến, gia tăng sức hấp dẫn của du lịch Việt Nam và đóng góp tích cực vào phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo cũng như quảng bá hình ảnh quốc gia. Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam mong muốn các kết quả nghiên cứu của hội thảo sẽ tiếp tục được cụ thể hóa thành các kiến nghị chính sách và giải pháp thực tiễn, góp phần phát huy hiệu quả hơn nữa giá trị của văn hóa ẩm thực trong phát triển du lịch.

Bà Nguyễn Thị Hoa Mai - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam phát biểu tại hội thảo.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAST khẳng định, Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc trao đổi học thuật mà cần hướng tới việc hình thành các luận cứ khoa học phục vụ công tác tham mưu chính sách. Viện trưởng đề nghị tiếp tục nghiên cứu xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực Việt Nam, đẩy mạnh điều tra, kiểm kê và số hóa tài nguyên ẩm thực; tăng cường liên kết giữa văn hóa, du lịch, nông nghiệp và các ngành công nghiệp sáng tạo; đồng thời nghiên cứu đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm đưa ẩm thực trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, gia tăng giá trị kinh tế du lịch và quảng bá hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương - Viện trưởng VICAST phát biểu chỉ đạo tại hội thảo.

Trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo, ThS Hoàng Đạo Bảo Cầm - Phụ trách Ban Nghiên cứu Du lịch (VICAST) đã làm rõ bối cảnh, xu hướng phát triển du lịch ẩm thực trên thế giới và ở Việt Nam. Báo cáo nhấn mạnh, du lịch ẩm thực hiện không chỉ là hoạt động thưởng thức món ăn mà đã trở thành một loại hình du lịch trải nghiệm, gắn với câu chuyện văn hóa, không gian sáng tạo, chuỗi giá trị địa phương, sinh kế cộng đồng và thương hiệu điểm đến. Từ thực tiễn đó, báo cáo gợi mở nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu như: xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực; thúc đẩy chuyển đổi số; hình thành bản đồ ẩm thực Việt Nam; phát triển sản phẩm du lịch ẩm thực theo hướng sáng tạo; nâng cao chất lượng dịch vụ; hoàn thiện cơ chế, chính sách để đưa ẩm thực trở thành động lực của kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa và thương hiệu quốc gia.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu đã nghe 06 tham luận tập trung vào nhiều nội dung thiết thực và có giá trị khoa học như: tiềm năng và thực trạng khai thác giá trị ẩm thực trong phát triển du lịch tại Ninh Bình; phát triển ẩm thực Huế theo hướng hệ sinh thái sáng tạo; du lịch ẩm thực bền vững với cách tiếp cận đồng sáng tạo trải nghiệm; kinh nghiệm phát triển dịch vụ ẩm thực Halal phục vụ khách Hồi giáo; mô hình khai thác trải nghiệm ẩm thực bản địa từ Rose Kitchen và Sử quán Roastery; nâng cao chất lượng dịch vụ và tiêu chuẩn trong phát triển sản phẩm du lịch ẩm thực Việt Nam. Các tham luận đã tiếp cận từ nhiều góc độ nghiên cứu và thực tiễn, góp phần làm rõ tiềm năng, thực trạng, những cơ hội, thách thức cũng như các giải pháp phát triển du lịch ẩm thực trong giai đoạn mới.

Quang cảnh hội thảo.

Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến trao đổi của các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp và đại biểu tham dự. Các ý kiến thống nhất nhận định, Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên ẩm thực đặc biệt phong phú, song việc khai thác vẫn còn thiếu tính hệ thống; cần chuyển mạnh từ tư duy khai thác món ăn sang phát triển trải nghiệm văn hóa ẩm thực; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ ẩm thực quốc gia; tăng cường liên kết giữa văn hóa, du lịch, nông nghiệp, công thương và các ngành công nghiệp sáng tạo; đồng thời phát huy vai trò của cộng đồng, nghệ nhân, đầu bếp và doanh nghiệp trong xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực Việt Nam.

Kết luận hội thảo, Ban Chủ trì đánh giá cao chất lượng các tham luận và ý kiến trao đổi của đại biểu. Những kết quả đạt được tại hội thảo đã bổ sung nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần làm rõ vị trí, vai trò của văn hóa ẩm thực trong phát triển du lịch Việt Nam. Hội thảo cũng đề xuất nhiều kiến nghị có giá trị đối với việc xây dựng cơ chế, chính sách, chương trình và giải pháp phát triển du lịch ẩm thực theo hướng chuyên nghiệp, bền vững, gắn với phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm sau khi kết thúc hội thảo.

Hội thảo khoa học “Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam” đã tạo diễn đàn kết nối các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, nghệ nhân, đầu bếp và cộng đồng trong việc phát huy giá trị văn hóa ẩm thực. Kết quả hội thảo là cơ sở quan trọng để Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu, tham mưu, đề xuất chính sách, góp phần xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam và nâng cao vị thế của ẩm thực Việt Nam trên bản đồ du lịch thế giới./.

Ảnh: Phan Dương, Lã Lương, Anh Tuấn

Tin: Anh Tuấn

Tại Hội thảo, nhiều ý kiến tham luận khác đề cập đến các chiều cạnh của vấn đề như: giải pháp xây dựng hệ sinh thái du lịch ẩm thực theo hướng liên kết, đồng bộ, nâng cao sức cạnh tranh; phát huy giá trị văn hóa ẩm thực để hình thành các sản phẩm du lịch đặc sắc, mang đậm bản sắc dân tộc; đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ ẩm thực quốc gia phục vụ công tác bảo tồn, quảng bá, phát triển sản phẩm,v.v… cùng các đề xuất để phát huy hơn nữa vai trò của ẩm thực trong du lịch, hoàn thiện cơ chế chính sách, nhằm đưa ẩm thực trở thành động lực của kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa, góp phần nâng tầm thương hiệu quốc gia.

Hình ảnh một số khách mời và chuyên gia khác chia sẻ ý kiến tại hội thảo:

ThS Nguyễn Thanh Bình - Phó Phòng Lưu trú du lịch, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam

nêu ý kiến tại hội thảo. 

TS. Đỗ Thị Thanh Hoa - Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch nêu ý kiến tại hội thảo. 

TS. Trần Thị Kim Quế - Phó Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nêu ý kiến tại hội thảo.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo.

Ảnh: Phan Dương, Lã Lương, Anh Tuấn

Tin: Anh Tuấn