Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam triển khai các mô hình trải nghiệm văn hóa dân tộc Sán Chỉ, xã Quảng Tân, tỉnh Quảng Ninh.

Trong tháng 12 năm 2025, Mô hình Câu lạc bộ Ẩm thực truyền thống dân tộc Sán Chỉ tại thôn Châu Hà, xã Quảng Tân đã được ra mắt với sự tham dự của đông đảo người dân địa phương.

Việc ra mắt Mô hình Câu lạc bộ ẩm thực nhằm hệ thống hóa những món ăn truyền thống của dân tộc Sán Chỉ, đồng thời góp phần bảo tồn di sản văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân thông qua phát triển du lịch cộng đồng.

Các loại bánh truyền thống của người Sán Chỉ thường được làm vào các dịp lễ Tết hoặc hội hè: Bánh coóc mò, Bánh chưng gù, Bánh dầy và Bánh lá chuối.

Cũng trong tháng 12/2025, Trung tâm Thông tin - Thư Viện, Viện VHNTTTDLVN phối hợp với UBND xã Quảng Tân tổ chức và hướng dẫn chuyên môn Lớp tập huấn truyền dạy Nghệ thuật trình diễn hát Soóng cọ và các làn điệu dân ca của người Sán Chỉ, đồng thời ra mắt Câu lạc bộ hát Soóng với 20 thành viên tham gia. Làn điệu dân ca Soóng cọ dù không sử dụng nhạc cụ kèm theo nhưng vẫn có sức hút đặc biệt nhờ giọng hát mộc mạc, âm điệu ngân dài thi vị, hòa quyện cùng thiên nhiên hùng vĩ của núi rừng Đông Bắc nên đã thu hút được đông đảo học viên từ các cháu bé cho tới trung niên và người già tham dự. Lớp học do các nghệ nhân trực tiếp truyền dạy cho các học viên đều là cộng đồng dân tộc Sán Chỉ sinh sống trong thôn Châu Hà.

Tại buổi Bế giảng Lớp, Bà Hoàng Thị Thu Huyền, Phó Chủ tịch UBND Xã Quảng Tân đã chia sẻ, quá trình tổ chức và truyền dạy Lớp tập huấn gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, với sự tâm huyết của nghệ nhân và tinh thần học hỏi của học viên, lớp học đã đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ. Các học viên đã học được lời hát của nhiều làn điệu, nắm được các kỹ thuật hát cơ bản cũng như nghệ thuật trình diễn…

TS. Nguyễn Thị Phượng, Giảm đốc Trung tâm Thông tin, Thư viện – Viện VHNTTTDLVN cũng đã đánh giá cao kết quả mà lớp tập huấn đạt được, sự cố gắng nỗ lực của các học viên tham gia Lớp tập huấn có ý nghĩa quan trọng, nhằm khôi phục, gìn giữ bản sắc văn hóa hát Soóng cọ, trao truyền kỹ thuật hát dân ca, nghệ thuật trình diễn hát Soóng cọ, đồng thời quảng bá văn hóa truyền thống tới khách thăm quan, du lịch.

Cũng tại buổi Bế giảng, các học viên đã biểu diễn một số tiết mục tiêu biểu được truyền dạy trong thời gian tổ chức Lớp tập huấn

Ngày 27/02/2026, Lễ hội cầu mùa của dân tốc Sán Chỉ xã Quảng Tân, tỉnh Quảng Ninh đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của đại diện Lãnh đạo xã Quảng Tân, đoàn công tác Viện VHNTTTDLVN và đông đảo bà con người dân xã Quảng Tân và du khách. Lễ hội là dịp để người dân địa phương gửi gắm khát vọng về một năm sản xuất thuận lợi, sức khỏe dồi dào và thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng giữa các xóm làng.

Lễ Cầu mùa dân tộc Sán Chỉ năm 2026 được tổ chức gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức với các nghi thức cầu mùa, cầu cho mưa gió thuận hòa, mùa vàng tốt tươi, cuộc sống nhân dân ấm no, hạnh phúc với các bài cúng, điệu múa và hoạt động tái hiện sản xuất, góp phần khắc họa rõ nét đời sống lao động và tín ngưỡng của đồng bào Sán Chỉ qua nhiều thế hệ.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và trò chơi dân gian đặc sắc, tạo nên không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng. Nổi bật là chương trình văn nghệ với trích đoạn nghi lễ “Cầu mùa”, các tiết mục hát Soóng Cọ, múa chuông, độc tấu đàn Tơ rưng, trình diễn trang phục dân tộc… góp phần tôn vinh vẻ đẹp văn hóa và đời sống tinh thần phong phú của đồng bào.

Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam vinh dự là một trong số các đơn vị tài trợ và đồng hành cùng thôn Châu Hà, xã Quảng Tân tổ chức tái hiện lại Lễ Cầu mùa. Đây là sự động viên thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Viện đối với công tác bảo tồn văn hóa dân tộc nói chung và việc gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào Sán Chỉ xã Quảng Tân nói riêng.

Viện xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo UBND xã Quảng Tân, các nghệ nhân và cộng đồng đồng bào Sán chỉ xã Quảng Tân đã đồng hành cùng Viện. Thông qua việc Ra mắt Câu lạc bộ ẩm thực, Câu lạc bộ hát Soóng cọ, tổ chức Lớp tập huấn truyền dạy nghệ thuật hát Soóng cọ và tái hiện lại Lễ Cầu mùa dân tộc Sán Chỉ xã Quảng Tân không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa phi vật thể truyền thống của dân tộc Sán Chỉ trong phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa, từ đó nâng cao nhận thức của người dân về bảo tồn, phát huy các di sản văn hóa tộc người, mà còn trở thành một loại hình sản phẩm văn hóa đặc thù nhằm phục vụ cho mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng, tạo ra các nguồn thu bền vững cho người dân.

Tin bài: Lã Lương

Ảnh: Phan Dương, Anh Tuấn