Nghị quyết số 80-NQ/TW: Đưa văn hóa thành trung tâm phát triển

Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh gửi lẵng hoa chúc mừng.

Dự Hội thảo có Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình; cùng sự tham gia của nhiều học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, các nhà quản lý văn hóa - nghệ thuật, các văn nghệ sĩ trên cả nước.

Trình bày báo cáo đề dẫn tại Hội thảo, PGS.TS Đinh Công Tuấn, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Đại học Văn hóa Hà Nội cho biết, Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh quốc gia, sức mạnh nội sinh và khát vọng phát triển nhanh, bền vững.

Trong bối cảnh ấy, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7.1.2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam có ý nghĩa như một dấu mốc quan trọng, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng về vị trí, vai trò của văn hóa và con người trong chiến lược phát triển đất nước.

Nếu như ở các giai đoạn trước, văn hóa được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển, thì trong tinh thần mới của Nghị quyết số 80-NQ/TW, văn hóa và con người được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển quốc gia.

Văn hóa được nhìn nhận không chỉ như một lĩnh vực giá trị, một không gian tinh thần, mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực sáng tạo, sức mạnh mềm quốc gia và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững. Đây là bước chuyển rất căn bản, có ý nghĩa định hướng cả về lý luận, lẫn thực tiễn.

PGS.TS Đinh Công Tuấn cho biết thêm, điểm mới, nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là đã tiếp cận phát triển văn hóa theo tinh thần tích hợp, hiện đại và liên ngành; gắn chặt văn hóa với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa, giáo dục, đối ngoại, xây dựng thương hiệu quốc gia và bảo vệ chủ quyền văn hóa trên không gian số.

Vì vậy, phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới không thể chỉ được hiểu là phát triển đời sống văn hóa theo nghĩa hẹp, mà phải được nhìn nhận như một cấu phần chiến lược của mô hình phát triển quốc gia.

Tại Hội thảo lần này, các tham luận tập trung bàn luận, trao đổi 5 nhóm vấn đề chính: vấn đề hoàn thiện thể chế và đổi mới phương thức quản lý văn hóa; vấn đề xây dựng hệ giá trị quốc gia và con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới; vấn đề bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa trong xây dựng thương hiệu; vấn đề phát triển công nghiệp văn hóa có sức cạnh tranh; vấn đề đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tạo động lực phát triển văn hóa.

Từ các tham luận gửi tới Hội thảo, có thể khẳng định, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị là một văn kiện có ý nghĩa chiến lược, mở ra một tầm nhìn mới cho phát triển văn hóa Việt Nam.

Tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết là đưa văn hóa từ vị trí “quan trọng” trở thành vị trí “trung tâm” trong chiến lược phát triển đất nước; đưa phát triển văn hóa từ cách tiếp cận từng lĩnh vực riêng lẻ sang cách tiếp cận hệ sinh thái, liên ngành, hiện đại và hướng tới hiệu quả thực chất.

“Các tham luận của 5 nhóm vấn đề lớn tuy tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, song đã cùng gặp nhau ở điểm chung căn bản: muốn phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên mới, nhất thiết phải phát triển văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội; phải xây dựng con người Việt Nam toàn diện.

Đặc biệt, phải hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực; phải biến di sản thành nguồn lực phát triển; phải thúc đẩy công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; phải đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời phải bảo vệ bản sắc, an ninh và chủ quyền văn hóa trong môi trường số”, PGS.TS Đinh Công Tuấn nhấn mạnh.

Tại Hội thảo, các ý kiến đã thể hiện sự đồng thuận cao trong việc khẳng định vị thế mới của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước. Các tiếp cận nghiên cứu ngày càng cho thấy rõ tính liên thông giữa văn hóa với kinh tế, công nghệ, giáo dục, du lịch, đối ngoại và quản trị xã hội.

Ngoài ra, các đại biểu cũng nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là tiếp tục khẳng định về mặt tư tưởng, mà phải chuyển hóa các quan điểm lớn của Nghị quyết số 80-NQ/TW thành thể chế, chính sách, nguồn lực, mô hình quản trị và kết quả thực chất trong đời sống.

Phát biểu kết luận Hội thảo, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình đánh giá, các tham luận, ý kiến phát biểu tại Hội thảo đã thể hiện sự sâu sắc, tâm huyết với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam. Các ý kiến cũng đề xuất nhiều giải pháp thiết thực, khả thi nhằm thực hiện hiệu quả các nội dung của Nghị quyết số 80-NQ/TW.

Các ý kiến, giải pháp được đề xuất sẽ phục vụ trực tiếp công tác tham mưu cho các ban, bộ, ngành trong quá trình triển khai Nghị quyết. Đồng thời, các địa phương có thể tham khảo nội dung tham luận và ý kiến tại Hội thảo để vận dụng linh hoạt, góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết gắn với điều kiện thực tiễn.