Xây dựng “Ngày Văn hóa Việt Nam” trở thành dấu mốc văn hóa thường niên của Hà Nội

Kế hoạch xác định việc quán triệt, triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" là nhiệm vụ trọng tâm gắn với thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới, Chương trình số 08-CTr/TU của Thành ủy và các chủ trương của Đảng về xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam.

Một trong những quan điểm xuyên suốt được Kế hoạch xác định là Lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực phát triển; xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại; chú trọng xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nhân văn, sáng tạo, kỷ cương trong gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp, cộng đồng và trên không gian mạng.

"Ngày Văn hóa Việt Nam" được xác định là điểm nhấn hằng năm để hội tụ, tôn vinh, lan tỏa những thành tựu, giá trị, mô hình, sản phẩm, không gian và sáng kiến văn hóa tiêu biểu của Thủ đô; đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế văn hóa, từng bước chuyển hóa các giá trị văn hóa Hà Nội thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu phát huy đặc trưng, bản sắc Thăng Long - Hà Nội; gắn bảo tồn với phát huy giá trị và sáng tạo, đưa di sản vào đời sống đương đại; kết hợp văn hóa với khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, du lịch và công nghiệp văn hóa nhằm tạo ra các sản phẩm, không gian văn hóa có chất lượng, nâng cao sức mạnh mềm và vị thế Thủ đô.

Theo Kế hoạch, Thành phố cũng định hướng chuyển từ tổ chức các hoạt động văn hóa đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái văn hóa, sáng tạo của Thủ đô. Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo; phát huy sự tham gia của các thiết chế văn hóa, địa phương, doanh nghiệp, văn nghệ sĩ, nghệ nhân, giới trí thức, cộng đồng, vai trò chủ thể của Nhân dân và các chủ thể sáng tạo; lấy "Ngày Văn hóa Việt Nam" làm dịp kết nối, thúc đẩy hợp tác, đổi mới sáng tạo và hình thành chuỗi giá trị văn hóa.

Kế hoạch đặt mục tiêu, đến năm 2030 triển khai đồng bộ, thống nhất "Ngày Văn hóa Việt Nam" trong toàn hệ thống chính trị; đưa sự kiện trở thành dấu mốc văn hóa thường niên gắn với thực hiện Chương trình số 08-CTr/TU và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Xây dựng hệ giá trị, chuẩn mực văn hóa và con người Hà Nội; nâng cao mức độ tham gia của Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, trong sáng tạo, thực hành và hưởng thụ văn hóa.; Phát huy hiệu quả di sản, thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo và các nguồn lực văn hóa; hình thành hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo, thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa có lợi thế, xây dựng một số trung tâm, sự kiện và thương hiệu văn hóa, sáng tạo có tầm quốc gia, từng bước vươn tầm quốc tế.

Đẩy mạnh quảng bá hình ảnh Thủ đô, phát triển du lịch văn hóa, thu hút nguồn lực xã hội đầu tư cho văn hóa; Phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế văn hóa thành một động lực tăng trưởng mới, đóng góp vào tăng trưởng nhanh, bền vững của Thành phố.

Hằng năm lựa chọn, giới thiệu, tôn vinh các tập thể, cá nhân, văn nghệ sĩ, trí thức, nghệ nhân, cộng đồng, mô hình, sản phẩm, không gian và sáng kiến văn hóa tiêu biểu; góp phần bồi đắp hệ giá trị, chuẩn mực văn hóa, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Tổ chức các hoạt động hưởng ứng theo hướng gắn tôn vinh với nâng cao nhận thức, lan tỏa giá trị và tạo sản phẩm; khuyến khích hình thành các hoạt động, sản phẩm, mô hình, không gian văn hóa có khả năng duy trì, phát huy, nhân rộng sau mỗi kỳ tổ chức; Xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá hiệu quả triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" gắn với các chỉ tiêu về phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa và mức độ lan tỏa trong nước, quốc tế.

Để đạt các mục tiêu đề ra, Kế hoạch đưa ra một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm như: Phát huy vai trò của các cấp ủy đảng, chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội trong lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam"; huy động sự tham gia tích cực của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, nghệ nhân, doanh nghiệp, cộng đồng và Nhân dân; kết hợp chặt chẽ nguồn lực nhà nước với việc gia tăng nguồn lực xã hội, tạo sự thống nhất trong nhận thức, đồng bộ trong hành động và lan tỏa sâu rộng các giá trị văn hóa….

Tổ chức các hoạt động hưởng ứng "Ngày Văn hóa Việt Nam" hằng năm theo hướng thiết thực, lấy ngày 24/11 và tháng 11 làm điểm nhấn; gắn với nhiệm vụ xây dựng, phát triển văn hóa thường xuyên. Tập trung tôn vinh các giá trị văn hóa, di sản và các chủ thể sáng tạo tiêu biểu; tăng cường giáo dục truyền thống, bồi đắp hệ giá trị văn hóa; đẩy mạnh truyền thông, quảng bá và đối ngoại văn hóa bằng các phương thức hiện đại; phát triển các sản phẩm, mô hình, không gian văn hóa đặc trưng của Thủ đô, lựa chọn, duy trì, nhân rộng các mô hình hiệu quả, tránh hình thức, dàn trải.

Bên cạnh đó, xây dựng hệ thống thông điệp, chủ đề, định hướng nội dung triển khai "Ngày Văn hóa Việt Nam" theo từng giai đoạn, từng năm, phù hợp với từng nhóm đối tượng, bảo đảm thống nhất về nhận thức, tư tưởng và hành động trong toàn hệ thống chính trị; làm nổi bật các giá trị "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", hướng tới xây dựng Thủ đô "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Phát huy lợi thế của Hà Nội là thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo của UNESCO; thúc đẩy liên kết giữa bảo tồn và sáng tạo, giữa văn hóa với khoa học - công nghệ, giáo dục, du lịch và công nghiệp văn hóa;… Chủ động xây dựng, bảo vệ và phát huy chủ quyền văn hóa trên không gian số; đẩy mạnh số hóa, bảo tồn, quảng bá, khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa; phát triển hệ sinh thái nội dung văn hóa số mang đậm bản sắc Việt Nam, Thăng Long - Hà Nội;…

Kế hoạch xác định lộ trình thực hiện từ năm 2026 đến năm 2030 theo hướng kế thừa, liên tục và có trọng tâm. Năm 2026 tập trung tạo nền tảng nhận thức, thống nhất tư duy và định hướng triển khai; bước đầu lựa chọn một số hoạt động, sản phẩm truyền thông, sản phẩm số, mô hình hoặc không gian văn hóa tiêu biểu.

Giai đoạn 2027-2028 tập trung lan tỏa giá trị, kết nối nguồn lực, hình thành các chuỗi hoạt động hưởng ứng có chủ đề, bản sắc, tăng cường liên kết giữa địa phương, thiết chế văn hóa, không gian sáng tạo, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng.

Giai đoạn 2029-2030 tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa; từng bước định vị "Ngày Văn hóa Việt Nam" trở thành hoạt động chính trị - văn hóa thường niên mang bản sắc, dấu ấn riêng của Hà Nội, gắn với phát triển du lịch văn hóa, công nghiệp văn hóa và nền kinh tế văn hóa.